ميان گاتها و ريگ - ودا1 عرضه ميشود؛ با اين حال، هنوز چنين استدلالي متقاعدكننده نيست.
در مورد زادگاه زرتشت، به گفتهٴ برخي در ساحل درياچهٴ اروميه در آذربايجان بوده، و به گفتهٴ ديگران در ري، در ايالت جبال (ماد) و باز به گفتهٴ جمعي، در بلخ.
دين زرتشتي هنوز به وسيلهٴ گروه كوچكي از پيروان آن در ايالت فارس (يزد و كرمان) و به وسيلهٴ جامعهٴ بزرگ و بسيار توانگر در اميرنشين بمبئي پيروي ميشود.
ج. موسيقي يوناني
ترپاندر
ترپاندر لسبوسي2 (برآمدنش 710 تا 670 در اسپارت) پدر موسيقي يوناني است. او در اسپارت قديمترين مدرسهٴ موسيقي اروپا را بنيان نهاد. او سيتار را، كه قبلاً هفت سيم داشت3 اصلاح كرد -- با افزودن يك نت به بالاي گام و حذف نت سوم از بالا به صورتي كه يك هِنْگام (اكتاو) با حذف يك نت باقي ماند. او هنر آواز خواندن با سيتار را پروراند و ترانههايي براي آن نوشت. تاريخ تصنيفهاي دوپاره را ميتوان تا زمان او عقب برد.
د. قانون يوناني
نخستين مجموعهٴ قوانين يوناني آن است كه به وسيلهٴ لوكورگوس4 در اسپارت ترويج شد و بنابر روايت در سال 884 ق م بوده است. ولي اين قوانين اسپارتي نامكتوب بوده و لوكورگوس صريحاً نوشته شدن آنها را ممنوع كرده بود، و از اين رو نميشد با آنها يك كتاب قانون واقعي را به وجود آورد. تاريخ قديمترين قانون مكتوب از قرن هفتم است و اين همان بود كه به وسيلهٴ زالئوكوس5 در 663 در لوكري اپيزفوري در ايتالياي جنوبي عرضه شد، و آن هنوز در قرن پنجم ق م در برخي قسمتهاي ايتالياي جنوبي به قوت خود بود. قديمترين وضع قانون مكتوب كرت6 ميتواند مربوط به همان ايام باشد (نك سدهٴ پنجم ق م، قوانين گورتون7). بالاخره قديمترين مجموعهٴ قوانين مكتوب آتني در 621 به وسيلهٴ دراكون8 تدوين شد.
مهمترين مأخذ ما راجع به تاريخ قانون يوناني قانون اساسي آتن ارسطوست، كه چاپ اول آن به وسيلهٴ ف. گ. كنيون9 در 1891 در لندن منتشر شد و به كرات تجديد چاپ شده است. من